ԱՊՐԻ Ֆորում 2024

Կառուցելով ապագան

Երևան, Հայաստան

Հունիսի 26-28, 2024

ԱՊՐԻ Արմենիայի եռօրյա ֆորումը մեկնարկեց Հայաստանի և տարածաշրջանի առջև ծառացած աշխարհաքաղաքական մարտահրավերների ու հնարավորությունների շուրջ խորքային քննարկումներով։ Առանցքային ելույթների, անմիջական զրույցների և բովանդակալից պանելային քննարկումների միջոցով մենք ուսումնասիրեցինք Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ռազմավարության հիմքերը, վերլուծեցինք փոփոխվող աշխարհակարգի անվտանգային բարդությունները և բացահայտեցինք այն հեռանկարային դիվանագիտական հնարավորությունները, որոնք Հայաստանը կարող է առաջարկել։ Օրվա ընթացքում տեղի ունեցան հատուկ նիստեր՝ նվիրված երկկողմ հարաբերություններին, ինչպես նաև բնապահպանական դիվանագիտությանը և կայուն ապագայի կերտմանը։

2-րդ օրը նվիրված էր Հայաստանի տնտեսական ապագային և կայուն բարգավաճման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվեցին այլ երկրների տնտեսական հաջողված վերափոխումների ոգեշնչող օրինակները՝ կենտրոնանալով այն հարցերի վրա, թե ինչպես կարող է Հայաստանը ներգրավել զգալի ներդրումներ և բարելավել իր ենթակառուցվածքները։ Քննարկվեցին նաև այնպիսի կարևորագույն խնդիրներ, ինչպիսիք են կայուն գյուղատնտեսությունը, մաքուր էներգիայի լուծումները և թվային հարմարվողականությունը։ Կեսօրից հետո քննարկումների շրջանակն ընդլայնվեց՝ ներառելով շրջակա միջավայրը, առողջապահությունը, տրանսպորտը և արհեստական բանականությունը՝ արտացոլելով Հայաստանի զարգացման հեռանկարների համապարփակ մոտեցումը։ Երկրորդ օրն ամփոփվեց Հայաստանում կենսունակ ձեռնարկատիրական մշակույթի ձևավորմանն ուղղված ոգեշնչող ելույթով։

Համաժողովի եզրափակիչ օրն անդրադարձ կատարվեց Հայաստանի երկարաժամկետ ռազմավարական զարգացմանը և մարդկային ներուժին։ Ուսումնասիրվեց երկրի քաղաքական ուղու վերաբերյալ հանրային կարծիքը, վերլուծվեցին առանցքային երկկողմ հարաբերությունները (մասնավորապես՝ Հնդկաստանի, Սաուդյան Արաբիայի և Ռուսաստանի հետ) և անվտանգային կարևորագույն գործոնները փոփոխվող աշխարհում։ Բացի այդ, տեղի ունեցան քննարկումներ կրթության և միջազգային գործընկերության միջոցով մրցունակ աշխատուժի ձևավորման, Լեռնային Ղարաբաղի հայության ապագայի և Հայաստանի մարզային համայնքների հզորացման թեմաներով։

ԱՊՐԻ Ֆորում 2024-ի ցիտատները՝

«Մենք՝ բարեկամներս, հազարամյա մշակույթ ունեցող ժողովրդի ժառանգներն ենք։ Մարդկային քաղաքակրթության պատմության մեջ մենք մեր պատվավոր ուրույն տեղն ենք զբաղեցնում: Դարեր շարունակ, չնայած դժվարություններին, ամենածայրահեղ պայմաններն անգամ ի զորու չեն եղել կոտրելու այդ շղթան, ազգային մեր մշակույթը շարունակաբար հաղթանակել է:» Զապել Եսայան

«Երեկվա օրը մերը չէ, որ կարողանանք այն վերականգնել, սակայն վաղվա օրը մեզնից է կախված՝ կհաղթենք, թե՞ կպարտվենք։» Լինդոն Բ. Ջոնսոն

«Եթե չկարողանամ անցնել մի դռնով, ապա կանցնեմ մյուսով կամ մեկ այլ դուռ կգտնեմ: Խիստ մռայլ ներկային միշտ գալիս է փոխարինելու հրաշալի ինչ-որ մի բան:» Ռաբինդրանաթ Թագոր

Միջոցառման ծրագիր

9:00

Գրանցում

9:25

Բացման խոսք

Լարա Սեդրակյան, նախագահ, ԱՊՐԻ Արմենիա

9:30

Մոդուլ. Հայաստանի արտաքին քաղաքականության դիվերսիֆիկացումը փոփոխվող աշխարհակարգի պայմաններում

Հայաստանի Հանրապետությունն անկախությունից ի վեր իր աշխարհաքաղաքական հարաբերություններում կարորագույն տեղաշարժեր է իրականացնում ՝ ներգրավելով նոր գործընկեր երկրների քաղաքական, դիվանագիտական ռազմական ոլորտներում կառուցելով կախվածությունների նոր մատրիցա: ԱՊՐԻ ֆորում 2024-ի այս բացման նիստը նվիրված կլինի տարածաշրջանային միջազգային հեռանկարներին՝ ներկաներին Հայաստանի ռազմավարական առաջնահերթությունների վերաբերյալ համապարփակ պատկերացում տալու նպատակով: Այն նա լույս կսփռի Հարավային Կովկասում խաղաղության կայունության համար սպասվող հնարավորությունների մարտահրավերների վերաբերյալ:

Հիմնական զեկույց

Արմեն Գրիգորյան, քարտուղար, ՀՀ Ազգային Անվտանգության Խորհուրդ
Մոդերատոր. Լարա Սեդրակյան, նախագահ, ԱՊՐԻ Արմենիա

Պանելային քննարկում

Դեսպոինա-Ինո Աֆենտուլի, գործադիր տնօրեն, Միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտ
Գնդապետ (թոշակի անցած) Ռոբերտ Է. Հեմիլթոն, Եվրասիայի հարցերով հետազոտությունների բաժնի ղեկավար, Արտաքին քաղաքականության հետազոտությունների ինստիտուտ
Աբհինավ Պանդյա, հիմնադիր, տնօրեն գործադիր տնօրեն, Ուսանաս հիմնադրամ
Բենիամին Պողոսյան, ավագ գիտաշխատող, ԱՊՐԻ Արմենիա
Մոդերատոր. Լարա Սեդրակյան, նախագահ, ԱՊՐԻ Արմենիա

10:45

Փոխգործակցության ընդլայնում ԵՄ-Հայաստան հարաբերությունների սահմանների փորձարկում

Վերջին մեկ տարվա ընթացքում Եվրոպական միության Հայաստանի միջ կապերի ընդլայնման աջակցության մասին հրապարակային հայտարարություններն էլ ավելի են ինտենսիվացել, ընդհուպ մինչ ԵՄ-ին անդամակցելու թեկնածուի հնարավոր կարգավիճակի վերաբերյալ Հայաստանի պաշտոնյաների բաց հայտարարությունները: Որո՞նք են Հայաստանի հետ ԵՄ ներգրավվածության հնարավորություններն ու սահմանափակումները: Ինչպե՞ս են նրանք համապատասխանում Հարավային Կովկասի արտաքին քաղաքականության տեսլականին:

Ն.Գ. պրն. Վասիլիս Մարագոս, Հայաստանում Եվրոպական միության դեսպան
Արմինե Գ. Մարգարյան, հիմնադիր նախագահ, «Կանայք գլոբալ անվտանգային ճարտարապետությունը» մտակենտրոն
Շտեֆան Մայսթեր, «Միջազգային կարգ ժողովրդավարություն» ծրագրի Արելյան Եվրոպայի, Ռուսաստանի Կենտրոնական Ասիայի հարցերով ղեկավար, Գերմանիայի արտաքին գործերի խորհուրդ
Ամանդա Փոլ, համաշխարհային ծրագրում Եվրոպայի հարցերով ղեկավարի տեղակալ քաղաքական ավագ վերլուծաբան, Եվրոպական քաղաքականության կենտրոն
Հյուգո ֆոն Էսեն, վերլուծաբան, Ստոկհոլմի Արելյան Եվրոպայի հետազոտությունների կենտրոն
Մոդերատոր. Անահիտ Փիլիպպոսյան, ռազմավարության զարգացման հարցերով փոխնախագահ, ԱՊՐԻ Արմենիա

11:30

Սուրճի ընդմիջում

12:00

Ինչպես օգտագործել տեխնոլոգիան՝ ի շահ վաղվա օրվա

Ջիմի Ուելսը, Վիքիպեդիայի հիմնադիրը ժամանակակից ինտերնետի առաջատարներից մեկը, կիսվում է իր գաղափարներով արհեստական բանականության առաջադեմ տեխնոլոգիաների կիրառման միջոցով
ապագայի կերտման մասին, թե ինչպես դրանք կարող են փոխել մեր աշխարհը: Ինչպե՞ս կարող ենք կիրառել լավագույն տեխնոլոգիաները՝ ապագան կառուցելու նպատակով՝ միաժամանակ խուսափելով մարդկությանը սպառնացող վտանգներից:

Ջիմմի Ուելս, հիմնադիր, Wikipedia
Մոդերատոր. Լարա Սեդրակյան, նախագահ, ԱՊՐԻ Արմենիա

12:30

Բնապահպանական դիվանագիտության խթանում.
գործընկերություն հանուն կայուն ապագայի

Համակազմակերպիչ՝ ՀԱՀ Յակոբեան բնապահպանական կենտրոն

Կլիմայական ճգնաժամի, կենսաբազմազանության արագ վերանալու, քաղցրահամ ջրի վատնման վտանգավոր քիմիական նյութերով աղտոտման համատարած սպառնալիքի հետանքով առաջացած մարտահրավերները հաղթահարելու նպատակով յուրաքանչյուր երկիր պետք է նորարարական համագործակցություն հաստատի օգտագործի ոլորտում առկա աշխարհի փորձը: Այս պանելային քննարկումն ուսումնասիրելու է, թե ինչպես են երկրները զարգացնում այս կարորագույն համագործակցությունները՝ դարձնելով բնապահպանական խնդիրները իրենց արտաքին քաղաքականության անկյունաքար: Խոսելով այն մասին, թե ինչպես բնապահպանական դիվանագիտությունը կարող է նպաստել հակամարտությունների լուծմանը վերափոխել միջազգային հարաբերությունները, քննարկման ընթացքում կբացահայտվի նման համագործակցության փոխակերպող ներուժը՝ կերտելու կայուն համատեղ ապագա։

Ն.Գ. տկն. Նիլակշի Սահա Սինհա, Հայաստանում Հնդկաստանի դեսպան
Մոդերատոր. Ալեն Ամիրխանյան, տնօրեն, Յակոբեան բնապահպանական կենտրոն, Հայաստանի ամերիկյան համալսարան

13:00

Ճաշի ընդմիջում երաժշտություն

14:00

Ապագա անվտանգություն. պաշտպանության զսպման նոր բանաձ

Հարավային Կովկասում, ինչպես աշխարհի շատ այլ հատվածներում, անվտանգության պահպանման հին բանաձը ուժերի աշխարհառազմավարական վերափոխումների վարքի գլոբալ նորմերի անկման պատճառով այլս չի գործում: Որո՞նք են այն նոր կանոնակարգերը, որոնք գալիս են փոխարինելու հներին: Ինչպե՞ս կարող են նոր տեխնոլոգիաները ռազմական գործողությունների փոփոխվող բնույթը ազդել խաղաղության կայունության վրա: Ի՞նչ ռազմավարություն պետք է որդեգրի յուրաքանչյուր երկիր՝ ապագայում անվտանգություն ապահովելու
նպատակով: Փորձագետները կքննարկեն փաստահեն մոտեցումները նորարարական տեխնոլոգիաները, որոնք փոխակերպում են ազգային միջազգային անվտանգության համակարգերը՝ անդրադառնալով կիբերպաշտպանության, առաջադեմ ռազմական տեխնոլոգիաների անվտանգության ավանդական ոչ ավանդական միջոցների ինտեգրմանը:

Աշոտ Ղուկասյան, գլխավոր տնօրեն, Bootech
Տիգրան Հովհաննիսյան, ղեկավար, Պաշտպանական հետազոտությունների անկախ կենտրոն
Մանու Փաբբի, գլխավոր խմբագիր, The Economic Times
Գեներալ-լեյտենանտ Արուն Սահնի, վաստակավոր գիտաշխատող, CLAWS ռազմավարական խորհրդական, TATA Group
Մոդերատոր. Լեոնիդ Ներսիսյան, ավագ գիտաշխատող, ԱՊՐԻ Արմենիա

14:45

Հայաստանի անվտանգության ամրապնդում.
ամփոփելով վերջին մեկ տարին

Գնդապետ Ժիրայր Ամիրխանյանը վերադառնում է ԱՊՐԻ-ի ֆորում ՝ քննարկելու Հայաստանի անվտանգության բարձրացմանն ուղղված նախաձեռնությունները։ Թեմաները կներառեն ռազմական արդիականացում,
կիբերանվտանգության միջոցառումներ տարածաշրջանային անվտանգության համագործակցություն: Նիստի ընթացքում կքննարկվեն ռազմավարական մոտեցումները, գործնական լուծումները նոր իրականացվող բարեփոխումները, որոնք սահմանում են Հայաստանի ազգային անվտանգության քաղաքականության ուղղությունը։

Գնդապետ Ժիրայր Ամիրխանյան, ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետի օգնական, ՀՀ պաշտպանության նախարարություն
Մոդերատոր. Լեոնիդ Ներսիսյան, ավագ գիտաշխատող, ԱՊՐԻ Արմենիա

15:15

Նոր երկրների հետ գործընկերային հարաբերությունների
հաստատում. քայլ դեպի առաջ

Վերջին տարվա ընթացքում Հունաստանը, Հնդկաստանը, Ֆրանսիան Հայաստանը վարել են բազմակողմ բանակցություններ, որոնք դուռ են բացել համագործակցության ավելի բարձր մակարդակների համար:
Որտե՞ղ է այն սկսել պտուղներ տալ: Ինչի՞ կարող է դա հետագայում հանգեցնել երկկողմ բազմակողմ համագործակցության ձաչափերում։

Դեսպոինա-Ինո Աֆենտուլի, գործադիր տնօրեն, Միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտ
Գնդապետ Բրունո Կունա, Եվրոպայի, Հյուսիսային Ամերիկայի բազմակողմանի գործողությունների դեպարտամենտի ղեկավարի տեղակալ, DGRIS
Լեոնիդ Ներսիսյան, ավագ գիտաշխատող, ԱՊՐԻ Արմենիա
Գեներալ-լեյտենանտ Արուն Սահնի, վաստակավոր գիտաշխատող, CLAWS ռազմավարական խորհրդական, TATA Group
Մոդերատոր. Անահիտ Փիլիպպոսյան, ռազմավարության զարգացման հարցերով փոխնախագահ, ԱՊՐԻ Արմենիա

16:00

Սուրճի ընդմիջում

16:30

ԱՄՆ-Հայաստան հարաբերությունների գնահատում երկրորդ (Թրամփ
կամ Բայդեն) ժա¬ետում

Նախագահներ Ջո Բայդենը Դոնալդ Թրամփը որդեգրել են Հարավային Կովկասում Ա փոխգործակցության արմատապես տարբերվող մոտեցումներ: Ի տարբերություն Թրամփի կառավարման ժամանակաշրջանի
մեկուսացման քաղաքականության՝ Բայդենի առաջին նախագահական ժամկետը նշանավորվեց հակամարտությունների բռնկումներին ավելի ինտենսիվ մասնակցությամբ ավելի մեծ արձագանքներով: Ի՞նչ դասեր ենք քաղել վերջին ութ տարիների ընթացքում, ի՞նչ է դա նշանակում Բայդենի կամ Թրամփի երկրորդ նախագահության համար: Ինչպիսի՞ն կլինի Միացյալ Նահանգների դերը համաշխարհային տարածաշրջանային
հարցերում այս սցենարներից որէ մեկի դեպքում:

Գնդապետ (թոշակի անցած) Ռոբերտ Է. Հեմիլթոն, Եվրասիայի հարցերով հետազոտությունների բաժնի ղեկավար, Արտաքին քաղաքականության հետազոտությունների ինստիտուտ
Դեն Փերրի, կառավարման գործընկեր, Thunder11
Յուջին Ռումեր, ավագ գիտաշխատող տնօրեն, Քարնեգիի Ռուսաստանի Եվրասիայի ծրագիր
Մոդերատորներ. Լարա Սեդրակյան, նախագահ, ԱՊՐԻ Արմենիա և Վրեժ
Իսանյանս, ավագ խմբագիր, ԱՊՐԻ Արմենիա

17:15

Քննարկում. ի՞նչ է ակնկալում Հայաստանը (ԱՄՆ-ից)

Հաշվի առնելով Հայաստանի ներկայիս նկրտումները՝ որո՞նք են երկրի ռազմավարական առաջնահերթություններն ու ակնկալիքները Միացյալ Նահանգների հետ հարաբերություններում: Ինչպե՞ս կարող է Հայաստանը շահել ավելի խորը տնտեսական կապերից, անվտանգության ընդլայնված համագործակցությունից Ա-ի դիվանագիտական աջակցությունից: Դա նկատի ունենալով՝ ի՞նչ կարող է Վաշինգտոնն իրատեսորեն անել Թրամփի կամ Բայդենի երկրորդ նախագահության ժամանակ:

Արեգ Քոչինյան, նախագահ, «Անվտանգային քաղաքականության հետազոտական կենտրոն» ՀԿ
Մոդերատոր. Լարա Սեդրակյան, նախագահ, ԱՊՐԻ Արմենիա

17:30

Աշխատանքի, սփյուռքի աշխատող սփյուռքի ապագան

Localized-ը աշխարհի լավագույն ստարտափներից մեկն է՝ նախապատրաստելով աշխատողներին ապագա աշխատանքին: Այն սկսվեց սփյուռքի փորձագետներին իրենց հայրենի երկրների հետ կամրջելով՝ կիսելու իրենց մասնագիտական իմաստությունը՝ «գիտելիքների փոխանցման» մոդելը, որը երիտասարդներին կարիերայի զարգացման հնարավորություններ է տալիս աջակցում նրանց ծագման երկրների տնտեսական զարգացմանը: Ինչպե՞ս կարող է նման մոդելն այսօր նպաստել Հայաստանում տաղանդների բարգավաճմանն ու զարգացմանը: Ի՞նչ կարող է այն մեզ սովորեցնել Հայաստան-Սփյուռք արդյունավետ համագործակցության ապագայի վերաբերյալ:

Ռոնիտ Ավնի, հիմնադիր տնօրեն, Localized
Մոդերատոր. Հայկ Մարգարյան, առևտրի ներդրումային հանձնաժողովի նախագահ, Միջազգային առտրային պալատի (ՄԱՊ) հայաստանյան ազգային կոմիտե

9:00

Գրանցում

9:30

Կրթություն հանուն Հայաստանի ապագայի

Լարիսա Հովհաննիսյանը՝ Հայաստանի ամենահաջողակ սոցիալականձեռնարկատերերից մեկը, կիսվում է “Դասավանդիր, Հայաստան” – ի միջոցով ավելի քան մեկ տասնամյակ կրթության ոլորտի ապագայի համար ունեցած հաջողություններով, ոգեշնչմամբ դասերով:

Լարիսա Հովհաննիսյան, հիմնադիր գործադիր տնօրեն, Դասավանդիր Հայաստան
Մոդերատոր. Լարա Սեդրակյան, նախագահ, ԱՊՐԻ Արմենիա

10:00

Խաղաղության խաչմերուկների գնահատում. Հայաստանի ապագան առևտրի, տրանսպորտի մատակարարման ուղիների ոլորտում

Հայաստանը ձգտում է դառնալ համաշխարհային արժեշղթայի առավել ակտիվ մասը առտրի, տրանսպորտի տնտեսական արտադրության ոլորտներում: Ինչպե՞ս կարող է այնպիսի նախաձեռնություն, ինչպիսին է “խաղաղության խաչմերուկը” փոխգործակցության այլ տարրեր, օգնել հասնել այս նպատակին: Ո ՞րն է Հայաստանի դերը Հյուսիս-Հարավ միջազգային տրանսպորտային միջանցքում (INSTC) ինչպե՞ս կարելի է առավելագույնս օգտագործել դրա ներուժը:

Գագիկ Աղաջանյան, գործադիր տնօրեն, Apaven
Հրանտ Միքայելյան, տնօրեն, հայկական հետազոտական ինստիտուտ Դինկար Պրակաշ Սրիվաստավա, անկախ գիտնական խորհրդատու նավթի, գազի, հեղուկ բնական գազի, նավահանգստի հաղորդակցային ուղիների հարցերով
Սամուել Դովերի Վեստերբայ, գործադիր տնօրեն, Եվրոպական հարանության խորհուրդ
Մոդերատոր. Լարա Սեդրակյան, նախագահ, ԱՊՐԻ Արմենիա

10:45

Սուրճի ընդմիջում

11:15

Փոքր պետությունների միջին տերությունների անվտանգությունը
փոփոխվող աշխարհակարգի պայմաններում

Ինչպե՞ս կարող են փոքր պետությունները գոյատել բարգավաճել առաջիկա տասնամյակներում, երբ համաշխարհային անվտանգության կարգը անցնում է անորոշ վերափոխման միջով: Աշխարհաքաղաքականության, դիվանագիտության ռազմավարական հետազոտությունների պրիզմայի միջոցով մենք ուսումնասիրում ենք, թե ինչպես Հայաստանի նման երկրները կարող են պահպանել իրենց կայունությունը անկայուն աշխարհում:

Պարույր Հովհաննիսյան, փոխարտգործնախարար, ՀՀ արտաքին գործերի նախարարություն
Դեսպան Ռայներ Ռուդոլֆ, փոխնախագահ Մյունխենի անվտանգության համաժողով
Մոդերատոր. Անահիտ Փիլիպպոսյան, ռազմավարության
զարգացման հարցերով փոխնախագահ, ԱՊՐԻ Արմենիա

12:00

Պատասխանատու հանքարդյունաբերություն.
կարո՞ղ է դա նպաստել Հայաստանի տնտեսական աճին

Ո ՞րն է պատասխանատու հանքարդյունաբերության դերը Հայաստանի տնտեսական զարգացման գործում: Ինչպե՞ս կարող է հանքարդյունաբերության ոլորտը նպաստել աճին՝ միաժամանակ պահպանելով բնապահպանական սոցիալական չափանիշները: Զրույցը կներառի կայուն հանքարդյունաբերության լավագույն փորձը, կարգավորող շրջանակները համայնքի ներգրավվածությունը՝ բացատրելով, թե ինչպես Հայաստանը կարող է հավասարակշռել տնտեսական օգուտները պատասխանատու պրակտիկայի հետ՝ ապահովելով, որ
հանքարդյունաբերական գործունեությունն աջակցում է երկարաժամկետ բարգավաճմանն ու կայունությանը: Նիստի նպատակն է գործնական առաջարկություններ ներկայացնել պատասխանատու հանքարդյունաբերությունը Հայաստանի ավելի լայն տնտեսական ռազմավարության մեջ ինտեգրելու համար:

Արտյոմ Գեղամյան, գործադիր նախագահ, Հայաստանի միջազգային հանքարդյունաբերության պալատ
Մոդերատոր. Լարա Սեդրակյան, նախագահ, ԱՊՐԻ Արմենիա

12:15

Երկրի քաղաքական կուրսի ձավորում.
ինչպե՞ս կարող ենք լուծել բարդ խնդիրները

Բերնիս Անգը, ով աշխատում է Zeroth Labs-ում Սինգապուրի ազգային համալսարանում, օգնում է զարգացող երկրներին լուծել իրենց ամենաբարդ դժվար լուծելի խնդիրները: Համակարգային փոփոխությունների գլոբալ զարգացման խաչմերուկում աշխատելու նրա գործնական փորձը հազվագյուտ պատկերացում է տալիս այն մասին, թե ինչպես ստեղծել ավելի լավ ապագա՝ օգտագործելով յուրաքանչյուր երկրի ներուժը արագ փոփոխվող աշխարհում գոյատելու բարգավաճելու համար:

Բերնիս Էնգ, գլխավոր ալքիմիկոս, Zeroth Labs
Մոդերատոր. Տատիանա դեր Ավեդիսսյան, բիզնեսի զարգացման ղեկավար, Համաշխարհային օվկիանոսի պահպանման նախաձեռնություն, The Economist

12:45

Ճաշի ընդմիջում երաժշտություն

13:45

Պետական կառավարման բարեփոխումներ. ընդհանուր հայացք

Ինչպե՞ս կարող ենք մեծ մասշտաբով բարելավել կառավարության աշխատանքը: Apolitical-ը հարթակ է, որի նպատակն է համախմբել ավելի քան 160 երկրների պետական ծառայողներին՝ փոխանակելու գաղափարներ
լավագույն փորձը կառավարման բարելավման ոլորտում: Այն նա կրթական գործիք է, որը հնարավորություն է տալիս ամբողջ աշխարհի պետական ծառայողներին մասնակցել կառավարության բարեփոխումների,
արհեստական բանականության (AI) դերի հանրային հատվածում զարգացող տեխնոլոգիաների, թվայնացման նորարարությունների վերաբերյալ դասընթացներին: Փուջա Ուարիեր Հեմիլթոնը, Apolitical-ի ավագ թիմի ղեկավարներից մեկը, կիսվելու է այն ամենով, ինչն ակնառու է հանրային հատվածի աշխատանքի առաջնագծում:

Վրեժ Իսանյանս, ավագ խմբագիր, ԱՊՐԻ Արմենիա
Փուջա Ուարիեր Հեմիլթոն, գործընկերության հարցերով գլխավոր ղեկավար, Apolitical
Մոդերատոր. Լարա Սեդրակյան, նախագահ, ԱՊՐԻ Արմենիա

14:15

Մեր էներգետիկ ապագան. առանց արտանետումների մեքենաներ, առանց արտանետումների էներգիա ավելին

Համակազմակերպիչ՝ ՀԱՀ Յակոբեան բնապահպանական կենտրոն

Հայաստանն հաստատակամորեն մեծացնում է արային էներգիայի արտադրությունը՝ դեպի կայուն ապագայի անցման շրջանակներում։ Ու՞ր է այն մեզ տանում հաջորդիվ, էլեկտրական մեքենաներից մինչ առանց արտանետումների էներգիայի նախաձեռնություննե՞ր: Փորձագետները կքննարկեն էլեկտրական փոխադրամիջոցների ոլորտում ձեռքբերումներն ու ենթակառուցվածքները, որոնք անհրաժեշտ են այդ զարգացումներն աջակցելու համար: Զրույցի ընթացքում կներկայացվեն այդ տեխնոլոգիաների ներդրման ոլորտում Հայաստանի ներուժը, բնապահպանական տնտեսական օգուտները, ինչպես նա այն խնդիրները, որոնք պետք է լուծվեն ավելի կանաչ կայուն Հայաստան ստեղծելու համար:

Կարեն Արաբյան, էներգետիկ հարցերով ղեկավար, Amber Capital Armenia, գործադիր տնօրեն, Solis
Նելլի Մալյան, տեխնոլոգիայի գլխավոր տնօրեն, Թիմ Սիսթեմս
Հայկ Շեկյան, հիմնադիր գլխավոր գործադիր տնօրեն, “Շտիգեն” ընկերությունների խումբ, նախագահ, Հայ-հնդկական գործարար խորհուրդ
Մոդերատոր. Ալեն Ամիրխանյան, տնօրեն, Յակոբեան բնապահպանական կենտրոն, Հայաստանի ամերիկյան համալսարան

14:45

Վերափոխում գյուղատնտեսության ոլորտում.
տնկելով վաղվա սերմերը

Համակազմակերպիչ՝ ՀԱՀ Յակոբեան բնապահպանական կենտրոն

Ո ՞րն է գյուղատնտեսության դերը Հայաստանի տնտեսական բնապահպանական վերափոխման գործում: Ինչպե՞ս այն կարող է բարձրացնել երկրի կայունությունը պարենային անվտանգությունը: Գյուղատնտեսության աճի տեմպերը դանդաղել են, իսկ Հայաստանի որոշ հատվածներում նույնիսկ նվազել են, երկիրը դեռս հեռու է սննդամթերքի արտադրության ինքնաբավությունից: Ո ՞րն է գյուղատնտեսության ոլորտի զարգացման հետագա ուղին ՝ հաշվի առնելով դրա առջ բացվող առավելություններն ու աճի հնարավորությունները:

Վահե Քեուշգերյան, հիմնադիր գլխավոր գործադիր տնօրեն, WineWorks
Վարդան Ուռուտյան, թիմի ղեկավար համակարգող, Ագրոբիզնեսի հետազոտությունների կրթության միջազգային կենտրոն
Րաֆֆի Վարդանյան, համահիմնադիր տեխնոլոգիայի գլխավոր տնօրեն, Ziba Foods
Մոդերատոր. Ալեն Ամիրխանյան, տնօրեն, Յակոբեան բնապահպանական կենտրոն, Հայաստանի ամերիկյան համալսարան

15:30

Մոդուլ. արհեստական բանականության ստեղծումը որպես հայկական բանականություն. որքա՞ն հեռու կարող է գնալ թվային Հայաստանը

Իր հիմնական ելույթի ժամանակ ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Մխիթար Հայրապետյանը ներկայացնելու է արհեստական բանականության տրանսֆորմացիոն ներուժը՝ Հայաստանը
որպես առաջատար թվային երկիր կայացնելու գործում: Այնուհետ պանելային քննարկման մասնակիցները կպատմեն ռազմավարական նախաձեռնությունների, նորարարական նախագծերի քաղաքական շրջանակների մասին, որոնք ուղղված են արհեստական բանականության վրա հիմնված նորարարությունների թվային աճի խթանմանը: Մասնակիցները կքննարկեն արհեստական բանականության հուսալի էկոհամակարգ ստեղծելու հնարավորություններն ու մարտահրավերները, ինչպես նա այն, թե ինչպես Հայաստանը կարող է օգտագործել այդ ձեռքբերումները տնտեսական զարգացումը խթանելու, հանրային ծառայությունները բարելավելու գլոբալ թվային լանդշաֆտում իր տեղն ապահովելու համար:.

Հիմնական զեկույց

Մխիթար Հայրապետյան, նախարար, Հայաստանի բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարություն
Մոդերատոր. Լարա Սեդրակյան, նախագահ, ԱՊՐԻ Արմենիա

Պանելային քննարկում

Աշոտ Արզումանյան, գործընկեր, SmartGate VC
Հարութ Մարտիրոսյան, տեխնոլոգիայի գլխավոր տնօրեն, Intent.ai
Սյուզաննա Շամախյան, փոխնախագահ, Հայաստանի գիտության տեխնոլոգիաների հիմնադրամ
Մոդերատոր. Րաֆֆի Քասսարջյան, տեխնոլոգիայի գլխավոր տնօրեն գլխավոր խորհրդատու, Sensyan

16:30

Սուրճի ընդմիջում

17:00

Ի՞նչ են ցանկանում հայերը.
մերօրյա հարցումների արդյունքները վաղվա օրը կառուցելու մասին

Հիմնվելով տվյալների մանրամասն վերլուծության համապատասխան դաշտային հետազոտությունների վրա՝ Հայաստանի որոշ առաջատար պրակտիկ հետազոտողներ կիսվում են միտումներով, գաղափարներով ցուցանիշներով, որոնք պարզաբանում են, թե ինչպես են քաղաքացիները մտածում իրենց երկրի ապագայի մասին: Ի՞նչ են ցույց տալիս հարցումներն ու տվյալների վրա հիմնված մոտեցումները՝ Հայաստանի ներուժն
առավելագույնս իրացնելու համար:

Արտակ Շաքարյան, ծրագրերի ավագ ղեկավար, Միջազգային հանրապետական ինստիտուտ
Տիգրան Ճորոխյան, ղեկավար, ՄԱԶԾ Նորարարության ԿԶՆ ֆինանսների պորտֆել
Մոդերատոր. Վաչե Գաբրիելյան, դեկան, Մանուկեան Սիմոն
Գործարարության տնտեսագիտության ֆակուլտետ, Հայաստանի
ամերիկյան համալսարան

17:30

Թվային փոխակերպումների կառավարում

Արի Լիբարիկյանը, McKinsey & Company-ի ավագ գործընկերը ընկերության թվային փորձարարության համաշխարհային համաղեկավարը, թվային փոխակերպման հին համակարգերում նորարարություն մտցնելու
մասնագետ է: Այս նիստում նա կկիսվի հաջողության որոշ ռազմավարություններով, որոնք առաջնորդել են ընկերություններին, կառավարություններին առաջադեմ կազմակերպություններին իրենց թվային ապագան ձավորելու հարցում:

Արի Լիբարիկյան, ավագ գործընկեր, McKinsey & Company
Մոդերատոր. Վրեժ Իսանյանս, ավագ խմբագիր, ԱՊՐԻ Արմենիա

9:00

Գրանցում

9:30

Հայաստան-Թուրքիա հարաբերությունների ապագան

Թուրքիայի Հայաստանի միջ դիվանագիտական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը երկար խորդուբորդ ճանապարհ է։ Այն մեծապես որոշվում է Անկարայի արտաքին քաղաքական հայացքներով։ Փորձագետները կքննարկեն հայ-թուրքական հարաբերությունների պատմական համատեքստը, վերջին զարգացումները երկկողմ հարաբերությունների հեռանկարներն ընդհանուր առմամբ՝ Հարավային Կովկասի համատեքստում:

Մուստաֆա Այդըն, նախագահ, Թուրքիայի արտաքին հարաբերությունների խորհուրդ
Վազգեն Կարապետյան, փոխտնօրեն, Եվրասիա համագործակցություն հիմնադրամ
Մոդերատոր. Բենիամին Պողոսյան, ավագ գիտաշխատող, ԱՊՐԻ Արմենիա

10:00

Մոդուլ. հայ-ռուսական հարաբերություններ.
հասնելով նոր հավասարակշռության կետի

Տնտեսական, քաղաքական ռազմական ոլորտներում Ռուսաստանից Հայաստանի տասնամյակների կախվածությունից հետո Հայաստանի կապերն իր վաղեմի դաշնակցի հետ փոփոխությունների են ենթարկվում։ Ինչպիսի՞ն կլինեն Ռուսաստանի հետ Հայաստանի հարաբերությունների նոր մասշտաբներն ու ձը: Ինչպե՞ս կարող են երկու երկրները նոր հավասարակշռման նոր կետ գտնել: Համագործակցության ո՞ր ձաչափն ու աստիճանն է արդյունավետ երկու երկրների համար: Երկու ազդեցիկ մարդիկ կիսում են իրենց տեսակետները այս ծանրակշիռ թեմայի շուրջ:

Մաս I

Սերգեյ Մարկեդոնով, ավագ գիտաշխատող, ՄԳԻՄՕ
Մոդերատոր. Սերգեյ Մելքոնյան, գիտաշխատող, ԱՊՐԻ Արմենիա

Մաս II

Գեորգի Դերլուգյան, սոցիալական հետազոտությունների հանրային քաղաքականության պրոֆեսոր, Աբու Դաբիի Նյու Յորքի համալսարան
Մոդերատոր. Բենիամին Պողոսյան, ավագ գիտաշխատող, ԱՊՐԻ Արմենիա

11:15

Սուրճի ընդմիջում

11:45

Հնդկաստան–Հայաստան հարաբերությունների զարգացում

Հնդկաստանի Հայաստանի միջ հարաբերությունները կտրուկ վերելք են ապրում բարձր մակարդակի ռազմական դիվանագիտական կապերի հաստատման շնորհիվ: Դրանց կհաջորդի տնտեսական առտրային ակտիվությունը։ Ի՞նչ պետք է հասկանանք այն ուղղության տեմպի մասին, որով զարգանում է Հնդկաստան-Հայաստան գործընկերությունը: Ինչպե՞ս է Հայաստանը տեղավորվում Հնդկաստանի արտաքին քաղաքականության, համաշխարհային հարավի տեսլականի գալիք աշխարհակարգում նրա դերի մեջ:

Ապուրվ Կումար Միշրա, Հնդկաստանի կառավարության վարչապետին կից տնտեսական խորհրդատվական խորհրդի խորհրդատու
Կարեն Մկրտչյան, գործադիր տնօրեն, Հայաստան֊Հնդկաստան Բիզնես Խորհուրդ
Աբհինավ Պանդյա, հիմնադիր, տնօրեն գործադիր տնօրեն, Ուսանաս հիմնադրամ
Մանու Փաբբի, գլխավոր խմբագիր, The Economic Times
Մոդերատոր. Նվարդ Չալիկյան, գիտաշխատող, ԱՊՐԻ Արմենիա

12:30

Հնդկաստան-Հայաստան հարաբերություններ.
մարդկանց միջ շփումների համատեքստը

ԱՊՐԻ Արմենիա-ի “Հնդկաստան-Հայաստան” էսսեների առաջին մրցույթի հաղթողը կիսվում է մարդկանց միջ կապերի ամրապնդման, բազմադարյա քաղաքակրթական հարաբերությունները համագործակցության
ժամանակակից, բազմաբովանդակ դարաշրջանի վերածելու իր տեսլականով:

Խյաթի Սինգհ, գիտաշխատող, օդային ուժի ուսումնասիրությունների կենտրոն
Մոդերատոր. Նվարդ Չալիկյան, գիտաշխատող, ԱՊՐԻ Արմենիա

12:45

Ճաշի ընդմիջում երաժշտություն